Ei Incumbit Probatio Qui Dicit Non Qui Negat | The burden of proof lies on the person who asserts, not on the person who denies | ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆಯೇ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಹೊಣೆ ಇರುತ್ತದೆ; ನಿರಾಕರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲ

ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ: ಒಂದು ವಾಸ್ತವಾಂಶವನ್ನು (fact) ಅಥವಾ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಅದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕು; ಕೇವಲ ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯಸಾಬೀತಿನ (burden of proof) ಹೊಣೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೇ ಈ ತತ್ವದ ಅರ್ಥ. ಇದು “affirmanti, non neganti, incumbit probatio” ಎಂಬ ಸಾಕ್ಷ್ಯತತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ burden of proof ಅಥವಾ evidential burden ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಯಮಗಳಿದ್ದರೆ ಅವು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಾರ್ಹ ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಪು: Anil Rishi v. Gurbaksh Singh, (2006) 5 SCC 558