ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ (ಕನ್ನಡ): “Expressio Unius Est Exclusio Alterius” ಎಂಬುದು ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ (Statutory Interpretation) ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತತ್ವವಾಗಿದೆ. ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವಾಗ, ಅದರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸದ ಇತರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಂದರ್ಭಾನುಸಾರ ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು ಎಂಬುದು ಈ ಸೂತ್ರದ ಮೂಲ ಅರ್ಥ. ಅಂದರೆ, ಶಾಸನವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳಿದ್ದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಹೇಳದ ಇತರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಬಾರದು.
ಆದರೆ ಈ ತತ್ವವನ್ನು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಕಾನೂನಿನ ಭಾಷೆ, ಅದರ ಉದ್ದೇಶ (legislative intent) ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಸಂದರ್ಭಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ನಿಯಮವಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಯಾವಾಗಲೂ ಊಹಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸೂತ್ರವನ್ನು “a valuable servant but a dangerous master” ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಾರ್ಹ ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಪು: State of Karnataka v. Union of India, (1977) 4 SCC 608.