“Lex Posterior Derogat Priori” ಎಂಬುದು ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ (Statutory Interpretation) ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತತ್ವವಾಗಿದೆ. ಒಂದೇ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎರಡು ಕಾನೂನುಗಳ ನಡುವೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಂತಹ ಸಂಘರ್ಷ (conflict) ಉಂಟಾದಾಗ, ನಂತರ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಕಾನೂನು ಹಿಂದಿನ ಕಾನೂನಿನ ವಿರುದ್ಧವಾದ ನಿಯಮವನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇದರ ಅರ್ಥ. ಇದರ ಹಿಂದೆ, ನಂತರದ ಕಾನೂನು ರಚಿಸುವಾಗ ಶಾಸಕರಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಕಾನೂನಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಕ ಹಿಂದಿನ ವಿರುದ್ಧವಾದ ನಿಯಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿತ್ತು ಎಂಬ ತರ್ಕವಿದೆ.

 

ಆದರೆ ನಂತರದ ಕಾನೂನು ಬಂದ ಕೂಡಲೇ ಹಿಂದಿನ ಕಾನೂನು ರದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಎರಡೂ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಎರಡಕ್ಕೂ ಪರಿಣಾಮ ನೀಡಬೇಕು. ನಂತರದ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ಹಿಂದಿನ ಕಾನೂನನ್ನು implied repeal ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿಂದಿನದು ವಿಶೇಷ ಕಾನೂನು (special law) ಮತ್ತು ನಂತರದದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನು (general law) ಆಗಿದ್ದರೆ, “Generalia Specialibus Non Derogant” ತತ್ವವೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.

 

ಉಲ್ಲೇಖಾರ್ಹ ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಪು: Chandra Prakash Tiwari v. Shakuntala Shukla, (2002) 6 SCC 127