ಉದ್ಯಾನವನದ ಜಾಗ ಒತ್ತುವರಿ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲ: ನಿವಾಸಿಗಳ ಮೇಲ್ಮನವಿ ವಜಾಗೊಳಿಸಿ ₹1 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್

ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು 17 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026ರಂದು Writ Appeal No.1672 of 2025ರಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಡಿ.ಕೆ. ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಎಚ್. ಶಾಂತಿಭೂಷಣ್ ಅವರಿದ್ದ ಪೀಠವು ಈ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿತು.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜೆ.ಪಿ. ನಗರದ 8ನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಆರ್ಯ ಹಂಸ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ನ ಆರು ನಿವಾಸಿಗಳು ಈ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಕೊತ್ತನೂರು ಗ್ರಾಮದ ಉತ್ತರಹಳ್ಳಿ ಹೋಬಳಿಯ ಸರ್ವೆ ನಂಬರ್ 28/3ರ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು 2015ರ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನವನ ಅಥವಾ ತೆರೆದ ಜಾಗವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಸದರಿ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ನಿವಾಸಿಗಳ ಆರೋಪವಾಗಿತ್ತು.

2024ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಾದಿತ ಜಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಬೇಲಿಯನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮತಟ್ಟು ಮಾಡಿ ಕಟ್ಟಡದ ಕಂಬಗಳ ಅಡಿಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಮಗಾರಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಿವಾಸಿಗಳು ದೂರಿದ್ದರು. ಯಾವುದೇ ಮಂಜೂರಾದ ಕಟ್ಟಡ ನಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಿರ್ಮಾಣ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ಮತ್ತೊಂದು ಆರೋಪವಾಗಿತ್ತು.

ನಿವಾಸಿಗಳು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ದೂರುಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ

ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಯ ಹಂಸ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಮಾಲೀಕರ ಸಹಕಾರ ಸಂಘವು 29 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024ರಂದು ಬಿಬಿಎಂಪಿಯ ಗೊಟ್ಟಿಗೆರೆ ವಾರ್ಡ್‌ನ ಸಹಾಯಕ ಕಾರ್ಯಪಾಲಕ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಬಿಬಿಎಂಪಿಯ ನಗರ ಯೋಜನಾ ವಿಭಾಗದ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಬಿಡಿಎ ಆಯುಕ್ತರಿಗೂ ದೂರು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.

26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2024ರಂದು ನಗರ ಯೋಜನಾ ವಿಭಾಗದ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೂ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ ಎಂದು ನಿವಾಸಿಗಳು ಆರೋಪಿಸಿದರು.

ಇದಲ್ಲದೆ, 2015ರ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ ಮತ್ತು ಬಿಬಿಎಂಪಿಯಿಂದ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಪಡೆದ ಉತ್ತರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ವಿವಾದಿತ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2020ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 248ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ನಿವಾಸಿಗಳು ವಾದಿಸಿದ್ದರು.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 226 ಮತ್ತು 227ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ W.P. No.15386 of 2025 ಸಲ್ಲಿಸಿ, ವಿವಾದಿತ ಜಾಗದಲ್ಲಿನ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಕೋರಿದ್ದರು.

ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠದ ಆದೇಶ

1 ಜುಲೈ 2025ರಂದು ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಿತು. ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಪರ ವಕೀಲರು ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2020ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 248(1)ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಆದೇಶವನ್ನು ಹಾಗೂ ಸೆಕ್ಷನ್ 248(2)ರ ಪಾಲನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

ಈ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಈಗಾಗಲೇ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಿಸಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿತು. ಅದರಂತೆ, ಸೆಕ್ಷನ್ 248ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಬಿಬಿಎಂಪಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು.

ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರ ವಾದಗಳು

ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠದ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ನಿವಾಸಿಗಳು ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠದ ಮುಂದೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ಬಿಬಿಎಂಪಿಯು ಸೆಕ್ಷನ್ 248ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿರುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೆ, ವಿವಾದದ ಮೂಲದಲ್ಲಿರುವ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರು ವಾದಿಸಿದರು.

ವಿವಾದಿತ ಜಾಗವು ತೆರೆದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳು ಮತ್ತು ತೆರೆದ ಪ್ರದೇಶಗಳ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆ, 1985ರ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದವಾಗಿತ್ತು.

ಅಲ್ಲದೆ, ಸ್ವಚ್ಛ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 21ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.

ಮೇಲ್ಮನವಿ ವಿಚಾರಣೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯೂ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ ಅವರು, ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಲು ಕೋರಿದರು.

ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಾದ ಮತ್ತು ಬಿಡಿಎ ಅನುಮೋದಿತ ದಾಖಲೆಗಳು

ವಿವಾದಿತ ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ವಿವಾದಿತ ಜಾಗವು ಬಿಡಿಎ ಅನುಮೋದಿಸಿದ ರಾಯಲ್ ಕೌಂಟಿ ವಸತಿ ಬಡಾವಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.

ಮೂಲ ಮಾಲೀಕ ವಿ. ನಟರಾಜನ್ ಚೆಟ್ಟಿಯಾರ್ ಅವರು ಸರ್ವೆ ನಂಬರ್ 28/3ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 5 ಎಕರೆ 31 ಗುಂಟೆ ಜಮೀನಿನ ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದರು. 17 ನವೆಂಬರ್ 1999ರಂದು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೃಷಿಯೇತರ ವಸತಿ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು.

ನಂತರ 70:30 ಯೋಜನೆಯಡಿ ವಸತಿ ಬಡಾವಣೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಬಿಡಿಎ 15 ನವೆಂಬರ್ 2000ರಂದು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಭೂಮಿಯ ಭೌತಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬಡಾವಣೆಯ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಪರಿಷ್ಕೃತ ನಕ್ಷೆಗೆ 11 ನವೆಂಬರ್ 2002ರಂದು ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತಿತ್ತು ಎಂದು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಅರ್ಜಿದಾರರು ತಿಳಿಸಿದರು.

ಅಲ್ಲದೆ, ಸೈಟ್ ನಂಬರ್ 677, 678, 679 ಮತ್ತು 680ಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಎ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಮೂಲ ಮಾಲೀಕರು 22 ಆಗಸ್ಟ್ 2007ರಂದು ಈ ನಿವೇಶನಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಪುತ್ರಿ ಡಾ. ವಾಸವಿ ರಂಗಧಾಮ್ ಅವರಿಗೆ ದಾನಪತ್ರದ ಮೂಲಕ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಖಾತೆ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತೆರಿಗೆಯನ್ನೂ ಪಾವತಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಹೀಗಾಗಿ, ವಿವಾದಿತ ನಿವೇಶನಗಳು ಉದ್ಯಾನವನ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ತೆರೆದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವುಗಳಲ್ಲ; ಅವು ಬಿಡಿಎ ಅನುಮೋದಿತ ಬಡಾವಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಾದವಾಗಿತ್ತು.

ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೀಡಿದ ಮಧ್ಯಂತರ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು

ವಿವಾದಿತ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅತಿಕ್ರಮಣ ನಡೆದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮುಖ್ಯ ಆಯುಕ್ತರಿಂದ 25 ಮಾರ್ಚ್ 2026ರಂದು ಅಫಿಡವಿಟ್ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿತು.

ಇದಲ್ಲದೆ, 9 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026ರಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸರ್ವೆ ನಂಬರ್ 28/3ರ ಉದ್ಯಾನವನ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ತೆರೆದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ನಿರ್ಮಾಣ ನಡೆದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಆಯುಕ್ತರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಪೊಲೀಸ್ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಲೂ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು.

ಆದರೆ, ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಆರೋಪಿಸಲಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ತಮ್ಮ ವಾದವನ್ನು ಆಲಿಸದೆ ಕಟ್ಟಡ ತೆರವುಗೊಳಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಕೋರಿದರು. 9 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026ರ ತೆರವು ಆದೇಶವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವಂತೆ ಮತ್ತೊಂದು ಅರ್ಜಿಯನ್ನೂ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಉದ್ದೇಶಿತ ತೆರವು ಕ್ರಮವನ್ನು ಮುಂದೂಡಿ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿ ಅವರ ವಾದವನ್ನು ಆಲಿಸುವಂತೆ ಬಿಬಿಎಂಪಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು. ನಂತರ ಅತಿಕ್ರಮಣ ನಡೆದಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡು ಕಟ್ಟಡ ತೆರವುಗೊಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.

ಬಿಡಿಎಯ ಅಫಿಡವಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗತಿಗಳು

ಬಿಡಿಎ ತನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ವಿವಾದಿತ ಜಾಗದ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ಬಡಾವಣೆಯ ಅನುಮೋದನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು.

70:30 ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸುಮಾರು 55 ಎಕರೆ 5 ಗುಂಟೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ವಿವಿಧ ಸರ್ವೆ ನಂಬರ್‌ಗಳ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ವಸತಿ ಬಡಾವಣೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 29 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2000ರಂದು ಬಿಡಿಎ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಬಡಾವಣೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಬಡಾವಣೆಯ ಕಾಮಗಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಭೌತಿಕ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಮೂಲ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ವೆ ನಂಬರ್ 28/3ರ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಉದ್ಯಾನವನ ಅಥವಾ ತೆರೆದ ಜಾಗವನ್ನು, ಅದೇ ಬಡಾವಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಸರ್ವೆ ನಂಬರ್ 30(ಪಿ)ಯ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಬಿಡಿಎ ತಿಳಿಸಿತು.

ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮುಂದೆ ಮಂಡಿಸಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ 19 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2002ರಂದು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಮಿತಿಯು ಪರಿಷ್ಕೃತ ಬಡಾವಣೆಯ ನಕ್ಷೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತು. 11 ನವೆಂಬರ್ 2002ರಂದು ಬಿಡಿಎ ಆಯುಕ್ತರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕೃತ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದ್ದರು.

ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ಜಾಗವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಅದನ್ನು ಅದೇ ಬಡಾವಣೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಬಿಡಿಎಯ ಸ್ಪಷ್ಟನೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಅಲ್ಲದೆ, ಸೈಟ್ ನಂಬರ್ 677, 678, 679 ಮತ್ತು 680ಗಳನ್ನು ಉದ್ಯಾನವನ, ಆಟದ ಮೈದಾನ ಅಥವಾ ತೆರೆದ ಜಾಗವೆಂದು ಬಿಡಿಎಯ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿತ 70:30 ಬಡಾವಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು.

2015ರ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್‌ನ ಕಾನೂನು ಪರಿಣಾಮ

ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರು 2015ರ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರ್ವೆ ನಂಬರ್ 28/3ರ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಉದ್ಯಾನವನ ಅಥವಾ ತೆರೆದ ಜಾಗವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿರುವುದನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದರು.

ಆದರೆ, ಬಿಡಿಎಯ ಪ್ರಕಾರ ವಿವಾದಿತ ಬಡಾವಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೂಲ ಅನುಮೋದನೆ ಮತ್ತು 2002ರ ಪರಿಷ್ಕೃತ ನಕ್ಷೆಯ ಅನುಮೋದನೆ ಎರಡೂ 2015ರ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದವು.

ಈ ಸಂಬಂಧ 2015ರ ವಲಯ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ (Zonal Regulations) ನಿಯಮ 3.16 ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ, ಸಮರ್ಥ ಯೋಜನಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರವು ಹಿಂದೆಯೇ ನೀಡಿದ್ದ ಅನುಮತಿಗಳನ್ನು ನಂತರದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಡೆಗಣಿಸಲಾಗದು ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ಬಿಡಿಎ ಮುಂದಿಟ್ಟಿತು.

ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಣಯಗಳು

ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಬಿಡಿಎ ಮತ್ತು ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅಫಿಡವಿಟ್‌ಗಳು, ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳು, ಅನುಮೋದಿತ ಬಡಾವಣೆಯ ನಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು.

ಈ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ವಿವಾದಿತ ನಿವೇಶನಗಳು ಬಿಡಿಎ ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಬಡಾವಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿವೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪೀಠ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.

ಮೂಲ ಬಡಾವಣೆಯ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ವೆ ನಂಬರ್ 28/3ರ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಉದ್ಯಾನವನದ ಜಾಗವನ್ನು, ಬಡಾವಣೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸರ್ವೆ ನಂಬರ್ 30(ಪಿ)ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಅನುಮೋದಿಸಿತ್ತು.

ಹೀಗಾಗಿ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ಜಾಗವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಬದಲಿಗೆ, ಬಡಾವಣೆಯೊಳಗೆ ಅದರ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿತು.

ಅಲ್ಲದೆ, ವಿವಾದಿತ ನಾಲ್ಕು ನಿವೇಶನಗಳು ಉದ್ಯಾನವನ, ಆಟದ ಮೈದಾನ ಅಥವಾ ತೆರೆದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಬಿಡಿಎಯ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ.

2015ರ ವಲಯ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ನಿಯಮ 3.16ರ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಂದೆಯೇ ಸಮರ್ಥ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ನೀಡಿರುವ ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು ನಂತರದ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್‌ನ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಧರಿಸಿ ಅಮಾನ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗದು ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿತು.

ಈ ಎಲ್ಲ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು, ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಉದ್ಯಾನವನದ ಜಾಗವನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರ ಮೂಲ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸಮರ್ಥನೆಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು.

ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲಿಸದೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದರ ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮಹತ್ವದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ

ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಪರಿಹಾರ ಬಯಸುವವರು ನಿಖರವಾದ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರಬೇಕು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅರ್ಜಿದಾರರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠ ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು.

ಈ ಸಂಬಂಧ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್, Shailesh Charati v. Commissioner, Writ Appeal No.1672 of 2025, ತೀರ್ಪಿನ ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆ:

"A person seeking relief from this Court must approach the Court with clear, specific and correct facts."

(ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್, Writ Appeal No.1672 of 2025, 17 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026, ಪುಟ 3–4.)

ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಮೂಲಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು, ಕೇವಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆರೋಪಗಳು ಅಥವಾ ಪರಿಶೀಲಿಸದ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಅರ್ಜಿದಾರರು ಸೂಕ್ತ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸದೆ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅನಗತ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕಲಾಪಗಳು ನಡೆದಿವೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಮಯ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪೀಠ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು.

₹5 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ₹1 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿತು

ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರು ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸದೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿರುವುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ₹5 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿತ್ತು.

ಆದರೆ, ನಂತರ ಉದಾರ ನಿಲುವು ತಳೆದು ದಂಡದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ₹1 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿತು.

ಆರು ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರು ಒಟ್ಟು ₹1 ಲಕ್ಷ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಒಂದು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಕಮಾಂಡ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ವೆಚ್ಚದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಪಾವತಿಯ ರಸೀದಿಯನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು.

ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು

ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರು ಎತ್ತಿದ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥನೆ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ವಿವಾದಿತ ನಿವೇಶನಗಳು ಬಿಡಿಎ ಅನುಮೋದಿತ ಬಡಾವಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಉದ್ಯಾನವನದ ಜಾಗವನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮೂಲ ವಾದವನ್ನು ದಾಖಲೆಗಳು ದೃಢಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.

ಆದ್ದರಿಂದ, ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠದ 1 ಜುಲೈ 2025ರ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ Writ Appeal No.1672 of 2025 ಅನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿ, ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರಿಗೆ ₹1 ಲಕ್ಷ ವೆಚ್ಚ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು. ಪಾವತಿಯ ರಸೀದಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ಮುಂದಿನ ಅಗತ್ಯ ಆದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವಂತೆಯೂ ಸೂಚಿಸಿತು.

ಈ ತೀರ್ಪು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಾಗೂ ನಿಖರವಾದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.