ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವಿರುವ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವ ಮೊದಲು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ರೋಗಿಯನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಿಂದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಅಲೆದಾಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಗದು ಎಂದು ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ನಿಗಮದ (FCI) ಸೇವೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದ ಉದ್ಯೋಗಿಯೊಬ್ಬರು, ನಿಗಮದ ನಿವೃತ್ತಿ ನಂತರದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಯೋಜನೆಯ (Post-Retirement Medical Scheme – PRMS) ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ Papillary Urothelial Carcinoma ಎಂಬ ಮಾರಕ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಇರುವುದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿತ್ತು. ತುರ್ತು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಸ್ತರ್ ಮೆಡಿಸಿಟಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆಯ (CGHS) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ₹3,64,126 ವೆಚ್ಚವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆದ ಕಾರಣ ನೀಡಿ FCI ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೆಚ್ಚ ಮರುಪಾವತಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ನಿವೃತ್ತ ಉದ್ಯೋಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಏಕಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಪುರಸ್ಕರಿಸಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ FCI ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ದೇವನ್ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಮತ್ತು ಬಸಂತ್ ಬಾಲಾಜಿ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು, ರೋಗಿಯ ಸ್ಥಿತಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿದ್ದು ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವಿರುವುದನ್ನು ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳು ವಿವಾದಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿತು.

ರೋಗಿಯು ಮೊದಲು ಅಮೃತ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಹೆ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಸ್ತರ್ ಮೆಡಿಸಿಟಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಸಂವಹನದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.

ರೋಗಿಯು ಯಾವ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಾಗ, ರೋಗದ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವೇ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರಬೇಕು. ಭಯ ಮತ್ತು ಆತಂಕದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಗಿಯು ಎರಡನೇ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುವುದು ಸಹಜ ಮಾನವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿತು.

ಜೀವ ಉಳಿಸುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವವಿದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಶಿವಕಾಂತ್ ಝಾ ಪ್ರಕರಣದ ತತ್ವವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು. ತೀವ್ರ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಗಿಯು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಿಂದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಅಲೆದಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂದಿತು.

ತೀರ್ಪು ಮತ್ತು ಅದರ ಮಹತ್ವ

ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್, FCI ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿ, ಏಕಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಸಂಬಂಧಿತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತ ಉದ್ಯೋಗಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ದೃಢಪಡಿಸಿತು.

ಈ ತೀರ್ಪು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೆಚ್ಚ ಮರುಪಾವತಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ರೋಗದ ಗಂಭೀರತೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಜೀವ ಉಳಿಸುವ ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮರುಪಾವತಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಸಮರ್ಥನೀಯವಲ್ಲ ಎಂಬುದು ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರವಾಗಿದೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ತೀರ್ಪು ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಯೋಜನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮರುಪಾವತಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಪ್ರಕರಣದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಸುವ ಯೋಜನೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಕರಣದ ವಿವರಗಳು

ಪ್ರಕರಣದ ಹೆಸರು: Food Corporation of India v. Govindan P.

ನ್ಯಾಯಾಲಯ: ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು: ದೇವನ್ ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಮತ್ತು ಬಸಂತ್ ಬಾಲಾಜಿ

ತೀರ್ಪಿನ ಉಲ್ಲೇಖ: 2026:KER:73842