ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ
ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆಯ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮುಂದೆ ಬಂದಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ನ್ಯೂಸ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (DNPA) ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಅರ್ಜಿಯು, ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2023ರ ಕೆಲವು ನಿಬಂಧನೆಗಳು ತನಿಖಾ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ.
2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27ರಂದು ಈ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ತ್ರಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಶ್ನಿತ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಗೆ ಮಧ್ಯಂತರ ತಡೆ ನೀಡಬೇಕೆಂಬ ಮನವಿಗೂ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪಡೆಯದೆ ತಡೆ ನೀಡಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಪ್ರಕರಣದ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 17ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2023 (Digital Personal Data Protection Act, 2023 — DPDP Act) ವೈಯಕ್ತಿಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಹಿತಿಯ ಸಂಗ್ರಹ, ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮಾಹಿತಿಯ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ದತ್ತಾಂಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ, ತನಿಖಾ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವವರ ದುರ್ವರ್ತನೆ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಹಣಕಾಸಿನ ಅಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾನೂನಿನ ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯಿಸಿದರೆ, ಪತ್ರಕರ್ತರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದು ಡಿಎನ್‌ಪಿಎಯ ಮುಖ್ಯ ಆತಂಕವಾಗಿದೆ.
ಡಿಎನ್‌ಪಿಎಯಲ್ಲಿ ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್, ದಿ ಹಿಂದೂ, ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ, ಟೈಮ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್, ಝೀ, ಎನ್‌ಡಿಟಿವಿ ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 18 ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಭಾಗಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಸ್ವತಂತ್ರ ತನಿಖಾ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಯುಕ್ತಾ ಮುದ್ಗಲ್ ಅವರೂ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಸಹ-ಅರ್ಜಿದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂವಿಧಾನದ 32ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ
ಡಿಎನ್‌ಪಿಎ ಸಂವಿಧಾನದ 32ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಈ ವಿಧಿಯು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮೊರೆ ಹೋಗಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಜಿದಾರರು ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 7, 17(2), 18, 19, 27, 29, 36, 37 ಮತ್ತು 44(3)ರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಿಂಧುತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನಿಯಮಗಳು, 2025ರ ನಿಯಮ 16, 17 ಮತ್ತು 23ನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕವೆಂದು ಘೋಷಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅರ್ಜಿದಾರರ ಕೋರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಆ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕವೆಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿಲ್ಲ. ಅರ್ಜಿಯ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕೋರಿದೆ ಅಷ್ಟೆ.
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿನಾಯಿತಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಆಕ್ಷೇಪ
ಅರ್ಜಿಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವೆಂದರೆ, ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿನಾಯಿತಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು.
ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪ್ರಕಾರ, ತನಿಖಾ ವರದಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವಾಗ ಪತ್ರಕರ್ತರು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬಹುದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವವರ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿದಾರರಿಂದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತದಲ್ಲೂ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾದರೆ, ವರದಿಗಾರಿಕೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದವಾಗಿದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪದ ಕುರಿತು ಪತ್ರಕರ್ತರು ತನಿಖೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸೋಣ. ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾದರೆ, ತನಿಖೆಯ ಮಾಹಿತಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗುವ ಅಥವಾ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವ ಅಪಾಯ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ತನಿಖಾ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅದೇ ರೀತಿ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಅಳಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕು ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸುದ್ದಿವರದಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಬಳಸಿದರೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕವನ್ನೂ ಅವರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇವು ಅರ್ಜಿದಾರರು ಮುಂದಿಟ್ಟಿರುವ ವಾದಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಬಾರದು.
ಹಿಂದಿನ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಸೂದೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ವಿನಾಯಿತಿಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಡಿಎನ್‌ಪಿಎ ತನ್ನ ವಾದಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಹಿಂದಿನ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. 2018ರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿನಾಯಿತಿಯ ನಿಬಂಧನೆ ಇತ್ತು. ನಂತರದ 2019 ಮತ್ತು 2021ರ ಮಸೂದೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹ ವಿನಾಯಿತಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ, 2022ರ ಕರಡು ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ಆಕ್ಷೇಪವಾಗಿದೆ. ಈಗಿನ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ತಾರತಮ್ಯಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದ.
ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 17(2) ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಸಂಶೋಧನೆ, ದಾಖಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಿರುವಾಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವನ್ನು ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸದಿರುವುದು ಏಕೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ತನಿಖಾ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಗೌಪ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯ ರಕ್ಷಣೆ
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದದ್ದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸತ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವುದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪತ್ರಕರ್ತರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗೌಪ್ಯ ಮಾಹಿತಿದಾರರನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಗುರುತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರು ಒದಗಿಸುವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ತನಿಖಾ ವರದಿಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.
ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾಯ್ದೆಯ ಕೆಲವು ನಿಬಂಧನೆಗಳು ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಲು ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ, ಪತ್ರಕರ್ತರ ಮೂಲಗಳ ಗೌಪ್ಯತೆ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿನ ದುರ್ನಡತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ಮುಂದಾಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹಿಂಜರಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕು ಕೂಡ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಬಳಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕೇ ಅಥವಾ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ವರದಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸಮತೋಲನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಚಾರಣೆ
ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತ್ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜಾಯ್‌ಮಾಲ್ಯ ಬಾಗ್ಚಿ ಮತ್ತು ವಿ. ಮೋಹನ ಅವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27ರಂದು ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿತು.
ಡಿಎನ್‌ಪಿಎ ಪರ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲೆ ಮಾಧವಿ ದಿವಾನ್ ಅವರು ವಾದ ಮಂಡಿಸುತ್ತಾ, ಸುದ್ದಿಯ ವಿಷಯವಾಗಿ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಅವರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾದರೆ, ಅದು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಮೂಲಭೂತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಇಂತಹ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಪೂರ್ವ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಶಿಪ್‌ಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನೇ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದವಾಗಿತ್ತು.
ಅರ್ಜಿದಾರರು ಈಗಾಗಲೇ ತಮ್ಮ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದಿರುವುದಾಗಿಯೂ ತಿಳಿಸಿದರು. 2026ರ ಆಗಸ್ಟ್ 10ರಂದು ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಸಚಿವಾಲಯ ಹಾಗೂ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಆಗಸ್ಟ್ 25ರಂದು ಡಿಎನ್‌ಪಿಎ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಭೆ ನಡೆದಿತ್ತು ಎಂದು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು. ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಅರ್ಜಿದಾರರು ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವೇನು?
ವಾದಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿತು. ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಶ್ನಿತ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಗೆ ಮಧ್ಯಂತರ ತಡೆ ನೀಡಬೇಕೆಂಬ ಅರ್ಜಿಯ ಮೇಲೆಯೂ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕೋರಿತು. ಸರ್ಕಾರದ ವಾದವನ್ನು ಆಲಿಸದೆ ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ತಡೆ ನೀಡಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸಿದ್ಧವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.
ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 17ರಂದು ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸಂಬಂಧಿತ ಇತರ ಅರ್ಜಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆಯೂ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಆದೇಶವು ಅರ್ಜಿದಾರರ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ತೀರ್ಪಲ್ಲ. ಕಾಯ್ದೆಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಿಂಧುತ್ವ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ವಿನಾಯಿತಿಯ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕುರಿತು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಇನ್ನೂ ನೀಡಿಲ್ಲ.
ತೀರ್ಪಿನ ಮುಂದಿನ ಕಾನೂನು ಮಹತ್ವ
ಈ ಪ್ರಕರಣವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಾದಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಿದೆ. ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಬೇಕೇ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸೂಕ್ತ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕವೆಂದು ಘೋಷಿಸಬೇಕೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮುಂದಿನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರಬಹುದು.
ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ಪತ್ರಕರ್ತರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಯಾವ ಷರತ್ತುಗಳಡಿ ಬಳಸಬಹುದು, ತನಿಖಾ ವರದಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದಾಗಿದೆ.
