ಪ್ರಕರಣದ ವಿವರಗಳು

ಪ್ರಕರಣದ ಹೆಸರು: ನರಸಿಂಹಮೂರ್ತಿ ಎನ್. ಮತ್ತು ಇತರರು ವಿರುದ್ಧ ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಇತರರು (Narasimhamurthy N and Others v. The Assistant Commissioner and Others)

ನ್ಯಾಯಾಲಯ: ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಬೆಂಗಳೂರು

ನ್ಯಾಯಪೀಠ: ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ವಿಭು ಬಖ್ರು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೆ.ಎಸ್. ಹೇಮಲೇಖಾ ಅವರ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠ

ಪ್ರಕರಣ ಸಂಖ್ಯೆ: ರಿಟ್ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಂಖ್ಯೆ 1008/2025

ತೀರ್ಪಿನ ದಿನಾಂಕ: 02-11-2026

ತಟಸ್ಥ ಉಲ್ಲೇಖ: 2026:KHC:60916-DB

ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೌರಿಬಿದನೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮಂಚೇನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದ ನಿವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕ ನರಸಿಂಹಪ್ಪ ಅಲಿಯಾಸ್ ದೊಡ್ಡನರಸಿಂಹಪ್ಪ ಅವರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ವಸತಿ ನಿವೇಶನ ಮತ್ತು ಮನೆಯನ್ನು 13-03-2017ರಂದು ನೋಂದಾಯಿತ ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರದ (Registered Gift Deed) ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಇಬ್ಬರು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದ್ದರು.

ನಂತರ, 83 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿದ್ದ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು 31-10-2022ರಂದು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕರ ಕಲ್ಯಾಣ ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಕಾಯ್ದೆ, 2007ರ (Maintenance and Welfare of Parents and Senior Citizens Act, 2007) ಸೆಕ್ಷನ್ 23ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರ ಮುಂದೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

ತಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (Senior Citizen Certificate) ಕೊಡಿಸುವುದಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕೆಲವು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವುದಾಗಿ ನಂಬಿಸಿ, ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು.

ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ದಾಖಲೆಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವಾಗ ಅವು ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರಗಳಾಗಿವೆ ಎಂಬ ಅರಿವು ತಮಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳ ಮಾತನ್ನು ನಂಬಿ ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು.

ನಂತರ, ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರದ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ, ನೋಂದಾಯಿತ ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರವನ್ನು ಅಮಾನ್ಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸುವಂತೆ ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಕೋರಿದ್ದರು.

ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರ ಆದೇಶ ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅರ್ಜಿ

ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರು, 03-03-2023ರಂದು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳ ಪರವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದ ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದರು.

ಆದರೆ, ಈ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಭಾಗವಹಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಗೈರುಹಾಜರಿಯಲ್ಲಿಯೇ (Ex parte Proceedings) ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ನಂತರ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು 21-04-2024ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. ಇದಾದ ಬಳಿಕ, ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಇಬ್ಬರು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಏಕಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು 17-02-2025ರಂದು ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿತ್ತು.

ಏಕಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವಂತೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತ್ತು.

ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಯಾವುದೇ ಷರತ್ತು ನಮೂದಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 23ರ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತ್ತು.

ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ವಿಭಾಗೀಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠದ ಮುಂದೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರ ವಾದಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದಿದ್ದ ಪ್ರಶ್ನೆ

ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರು ಏಕಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠದ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದ ಆದೇಶವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವಂತೆ ಕೋರಿದ್ದರು.

ಈ ಮೇಲ್ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅವರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಷರತ್ತು ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದಿಸಿರಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಅಂತಹ ಒಪ್ಪಂದವಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಇತರ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬಹುದೇ ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯ ಸ್ವರೂಪ, ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 23ರ ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಯನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು.

ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 23ರ ಕಾನೂನು ಸ್ಥಿತಿ

2007ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 23(1) ಪ್ರಕಾರ, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಡುಗೊರೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಗಾಯಿಸುವಾಗ, ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಷರತ್ತು ಇದ್ದಿರಬೇಕು.

ಅಂತಹ ಷರತ್ತಿದ್ದರೂ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರು ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ಪಾಲಿಸಲು ವಿಫಲರಾದರೆ, ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ವಂಚನೆ, ಬಲವಂತ ಅಥವಾ ಅನುಚಿತ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (Tribunal) ಆ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ಅಮಾನ್ಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸಬಹುದು.

ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ಸೆಕ್ಷನ್ ಅನ್ವಯಿಸಲು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಸಾಬೀತಾಗಬೇಕು:

1. ಆಸ್ತಿಯ ವರ್ಗಾವಣೆಯು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಷರತ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರಬೇಕು.

2. ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರು ಆ ಷರತ್ತನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿರಬೇಕು ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾಗಿರಬೇಕು.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ತೀರ್ಪಿನ ಪರಿಗಣನೆ

ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಾಗ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಸುಧೇಶ್ ಛಿಕಾರಾ ವಿರುದ್ಧ ರಾಮತಿ ದೇವಿ (Sudesh Chhikara v. Ramti Devi), 2022 SCC OnLine SC 1684 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿನ ತೀರ್ಪನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿತು.

ಆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಇಂತಹ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ತಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಷರತ್ತು ಸಹಜವಾಗಿ ಅಡಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತ್ತು.

ಆದ್ದರಿಂದ, ಸೆಕ್ಷನ್ 23(1)ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಕೋರುವವರು ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಷರತ್ತು ಇತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಮುಂದೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿತ್ತು.

ಆದರೆ, ಆ ಷರತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ನಮೂದಿಸಿರಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಿಧಿಸಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಗಮನಿಸಿತು.

ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಷರತ್ತು ಇಲ್ಲದಿರುವುದೊಂದೇ ಪರಿಹಾರ ನಿರಾಕರಿಸಲು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ

ವಿಭಾಗೀಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು, ಏಕಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠದ ಎರಡನೇ ಕಾರಣವನ್ನು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ.

ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಷರತ್ತು ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದಿಸಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಕಾನೂನಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿತು.

ಆದರೆ, ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಷರತ್ತು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಪ್ಪಂದ ಅಥವಾ ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನ 19ನೇ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆ:

“ It is clear from the above that the Senior Citizen seeking cancellation of a gift deed under Section 23(1) of the Act has to establish that the gift deed was executed on the condition that the transferee will take care of the basic needs of the Senior Citizen. However, it is not necessary that the same would be expressly recorded in the gift deed. The Senior Citizen would have to establish the same by providing sufficient evidence in that regard.”

(ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ನರಸಿಂಹಮೂರ್ತಿ ಎನ್. ಮತ್ತು ಇತರರು ವಿರುದ್ಧ ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಇತರರು, ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್ 19, ತಟಸ್ಥ ಉಲ್ಲೇಖ: 2026:KHC:60916-DB)

ಈ ಹೇಳಿಕೆಯ ಮಹತ್ವವೆಂದರೆ, ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಷರತ್ತು ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣವೊಂದನ್ನೇ ಆಧರಿಸಿ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 23ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ನಿರಾಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯು ಅಂತಹ ಷರತ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಒದಗಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 23(1) ಅನ್ವಯವಾಗದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ

ಮೇಲಿನ ಕಾನೂನು ತತ್ವವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ನಂತರ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಕರಣದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು.

ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರ ಮುಂದೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಸರ್ಕಾರದ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಕೊಡಿಸುವುದಾಗಿ ನಂಬಿಸಿ ದಾಖಲೆಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದರು.

ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನೂ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಯ ಮುಖ್ಯ ಆಧಾರವು ವಂಚನೆಯ ಮೂಲಕ ಸಹಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪವಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ, ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯು ತಮ್ಮ ಮೂಲಭೂತ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಷರತ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಾದ ಆಧಾರ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಡಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿತು.

ಹೀಗಾಗಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಕರಣವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 23(1)ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.

ಅಲ್ಲದೆ, ಸೂಕ್ತ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರಿಗೆ ಇತರ ಅಧಿಕಾರಗಳಿರಬಹುದೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿತು. ಆದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೇಲ್ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು.

ಏಕಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ವಿಭಾಗೀಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠ

ಏಕಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರ ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ವಿಭಾಗೀಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ.

ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರವನ್ನು ಶೂನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಮಾನ್ಯವೆಂದು (Null and Void) ಘೋಷಿಸುವಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೋರಿದ್ದರು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿತು.

ಅದೇ ರೀತಿ, ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಷರತ್ತು ಇರಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ಏಕಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಸರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಪ್ರಕರಣವು ಸೆಕ್ಷನ್ 23(1)ರ ಅಗತ್ಯ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸದ ಕಾರಣ, ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ ಏಕಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠದ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಭಾಗೀಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಹೇಳಿತು.

ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ಆದೇಶವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ

ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರ ಮುಂದೆ ನಡೆದ ವಿಚಾರಣೆಯು ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ನಡೆದಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಗಣಿಸಿತು.

ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಆ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿರುವ ವಿಚಾರವೂ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಸೆಕ್ಷನ್ 23(1)ರ ಅಗತ್ಯ ಷರತ್ತುಗಳು ಸಾಬೀತಾಗದಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯದಿರುವುದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರ 03-03-2023ರ ಆದೇಶವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು.

ತೀರ್ಪಿನ 20ನೇ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್‌ನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆ:

“ In view of the above, although we are unable to concur with the two grounds on which the learned Single Judge had allowed the petition, the conclusion to set aside the gift deed cannot be faulted, as the Senior Citizen's claim does not fall squarely within Section 23(1) of the Act.”

(ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ನರಸಿಂಹಮೂರ್ತಿ ಎನ್. ಮತ್ತು ಇತರರು ವಿರುದ್ಧ ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಇತರರು, ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್ 20)

ಇದರ ಮೂಲಕ, ಏಕಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ನೀಡಿದ್ದ ಎರಡು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪದಿದ್ದರೂ, ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ ಅಂತಿಮ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ವಿಭಾಗೀಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.

ವಂಚನೆಯ ಆರೋಪದ ಕುರಿತು ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವಕಾಶ

ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಆಸ್ತಿಯ ಹಂಚಿಕೆ ಕೋರಿ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಈಗಾಗಲೇ ಗೌರಿಬಿದನೂರಿನ ಪ್ರಧಾನ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ಜೆಎಂಎಫ್‌ಸಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಒ.ಎಸ್. ಸಂಖ್ಯೆ 355/2022ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಾವೆ ದಾಖಲಿಸಿರುವುದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತ್ತು.

ಈ ದಾವೆ ಬಾಕಿ ಇರುವುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಪೀಠ, ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರದ ಸಿಂಧುತ್ವ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ವಂಚನೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಪಕ್ಷಕಾರರ ಎಲ್ಲಾ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ವಾದಗಳನ್ನು ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.

ತೀರ್ಪಿನ 22ನೇ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್‌ನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೀಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆ:

“ In this regard, we clarify that all rights and contentions of the parties regarding the gift deed, including whether the same was executed fraudulently are reserved. Neither the order dated 03.03.2023 passed by the Assistant Commissioner, Chikkaballapura nor the orders passed by this Court would preclude the parties from agitating the said issue in the said civil proceedings.”

(ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ನರಸಿಂಹಮೂರ್ತಿ ಎನ್. ಮತ್ತು ಇತರರು ವಿರುದ್ಧ ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಇತರರು, ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್ 22)

ಅಂದರೆ, ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಈ ಆದೇಶದಿಂದ ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರವನ್ನು ವಂಚನೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಬಾಕಿ ಇರುವ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು.

ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು

ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ವಿಭಾಗೀಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಿತು.

ಏಕಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ನೀಡಿದ್ದ ಎರಡು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪದಿದ್ದರೂ, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಪ್ರಕರಣವು ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 23(1)ರ ಅಗತ್ಯ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸದ ಕಾರಣ ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರ ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರ ರದ್ದತಿ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರಾಕರಿಸಿತು.

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಉಡುಗೊರೆ ಪತ್ರದ ಸಿಂಧುತ್ವ ಮತ್ತು ವಂಚನೆಯ ಆರೋಪ ಸೇರಿದಂತೆ ಪಕ್ಷಕಾರರ ಎಲ್ಲಾ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ವಾದಗಳನ್ನು ಬಾಕಿ ಇರುವ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಮುಕ್ತವಾಗಿರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಮೂಲಕ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬಾಕಿ ಇದ್ದ ಮಧ್ಯಂತರ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನೂ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.