ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸುತ್ತೋಲೆ

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತು 31.10.2026ರಂದು KSBC/2336/2026 ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುತ್ತೋಲೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು, 12.06.2010ರಂದು ಅಥವಾ ಆನಂತರ ವಕೀಲರಾಗಿ ನೋಂದಣಿಗೊಂಡು, ನೋಂದಣಿಯಾದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವಕೀಲರ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ (AIBE) ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದ ವಕೀಲರು ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗುವವರೆಗೆ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಸುತ್ತೋಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅಂತಹ ವಕೀಲರು ಯಾವುದೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಕಾನೂನು ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ಮುಂದೆ ವಕೀಲರಾಗಿ ಹಾಜರಾಗುವಂತಿಲ್ಲ. ವಕಾಲತ್‌ನಾಮೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು, ಕಕ್ಷಿದಾರರನ್ನು ವಕೀಲರಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ವಕೀಲರೆಂದು ತಮ್ಮನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸುತ್ತೋಲೆಗೆ ಆಧಾರವಾದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು

ಈ ಸುತ್ತೋಲೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವುದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಎಂ. ಪ್ರಸನ್ನ ಕುಮಾರ್ ವಿರುದ್ಧ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಇತರರು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ತೀರ್ಪು.

ಪ್ರಕರಣದ ವಿವರಗಳು:

ನ್ಯಾಯಾಲಯ: ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಬೆಂಗಳೂರು.

ಪ್ರಕರಣ ಸಂಖ್ಯೆ: ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪಿಟಿಷನ್ ಸಂಖ್ಯೆ 633/2020.

ತೀರ್ಪಿನ ದಿನಾಂಕ: 17.10.2026.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ: ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಚ್.ಪಿ. ಸಂದೇಶ್.

ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿದಾರರು 2011ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಾಗಿ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವಕೀಲರ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದೆ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಿವಿಧ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬ ಆರೋಪ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವಕೀಲರು ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಖಾಸಗಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್‌ಗಳಾದ 419, 420, 120-B ಮತ್ತು 511 ಹಾಗೂ ವಕೀಲರ ಕಾಯ್ದೆ, 1961ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 45ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ದೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೋರಲಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 156(3)ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತ್ತು. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರ ವಕೀಲರ ವಾದಗಳು

ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರ ವಕೀಲರು, ತಮ್ಮ ಕಕ್ಷಿದಾರರ ವಿರುದ್ಧದ ದೂರು ದುರುದ್ದೇಶದಿಂದ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತು ನೀಡಿದ್ದ ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ತಮ್ಮ ನೋಂದಣಿ ನಿರ್ಬಂಧರಹಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸಲು ತಾವು ಅರ್ಹರು ಎಂಬ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ವೃತ್ತಿ ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಲಾಯಿತು.

ಅಲ್ಲದೆ, ಎಐಬಿಇ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದಿರುವುದು ಕೇವಲ ನಿಯಮಾತ್ಮಕ ಲೋಪವಾಗಿದ್ದು, ಅದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ವಂಚನೆಯ ಅಪರಾಧ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಉದ್ದೇಶ ಸಾಬೀತಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಲಾಯಿತು.

ವಕೀಲರ ವೃತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಿಸ್ತು ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳ ಕುರಿತು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಶಿಸ್ತು ಸಮಿತಿಗಷ್ಟೇ ಇರುವುದರಿಂದ, ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಈ ರೀತಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ದುರುಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಹ ವಾದಿಸಲಾಯಿತು.

ಅರ್ಜಿದಾರರು ನಂತರ 2021ರಲ್ಲಿ ಎಐಬಿಇ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿರುವುದನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು.

ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ವಾದ

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಪರವಾಗಿ ಹಾಜರಾದ ವಕೀಲರು, ಅರ್ಜಿದಾರರು ಕಡ್ಡಾಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದೆ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಿವಿಧ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸಿರುವುದು ಗಂಭೀರ ವಿಚಾರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.

ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಐಬಿಇ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದಿದ್ದರೆ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುವ ಅರ್ಹತೆ ಅಮಾನತುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರೂ, ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ನಡೆಸಿದ ಅನಧಿಕೃತ ವೃತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಮುಕ್ತರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಇದಲ್ಲದೆ, ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರವು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಲಾಯಿತು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು.

1. ಎಐಬಿಇ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದೆ ವಕೀಲರಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ವಕೀಲರ ಕಾಯ್ದೆ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದೇ?

2. ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಮೊದಲು ಸಂಪರ್ಕಿಸದಿದ್ದರೂ, ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಇಂತಹ ಅಕ್ರಮ ವೃತ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ದೂರು ದಾಖಲಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಇದೆಯೇ?

3. ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಿರುದ್ಧದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ಅಂತರ್ಗತ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಬಹುದೇ?

ಎಐಬಿಇ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗುವುದು ವೃತ್ತಿ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅಗತ್ಯ

ಭಾರತೀಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ 73/2010ನೇ ನಿರ್ಣಯ ಹಾಗೂ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವಕೀಲರ ಪರೀಕ್ಷೆಯ 2010ರ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು.

2010ರ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಗೊಂಡ ವಕೀಲರು ನೋಂದಣಿಯಾದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ ಎಐಬಿಇ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದಿದ್ದರೆ ವಕೀಲರಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕು ಅಮಾನತುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಅರ್ಜಿದಾರರು 2011ರಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದೆ ವೃತ್ತಿ ಮುಂದುವರಿಸಿರುವುದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿತ್ತು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯವು, ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದೆ ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯ ನಂತರವೂ ವಕೀಲರಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಾನೂನಿನ ಮಾನ್ಯತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು.

ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಶಿಸ್ತು ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ

ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಕಾನೂನು ತತ್ವವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.

ವಕೀಲರ ವೃತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದುರ್ವರ್ತನೆ ಅಥವಾ ಶಿಸ್ತು ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ಇದೆ. ವಕೀಲರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 35 ಈ ಸಂಬಂಧ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ, ಅದೇ ಕೃತ್ಯವು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಕೇವಲ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ಸಂಬಂಧ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಎ.ಆರ್. ಅಂತುಲೇ ವಿರುದ್ಧ ರಾಮದಾಸ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ನಾಯಕ್ ಪ್ರಕರಣ (1984) 2 SCC 500 ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಬಾರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ವಿರುದ್ಧ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರಕರಣ (1998) 4 SCC 409 ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಗಣಿಸಿತು.

ಅಪರಾಧದ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಶಿಸ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿತು.

ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು

ಎ.ಆರ್. ಅಂತುಲೇ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದ ತತ್ವವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ದೂರುದಾರನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿರಬೇಕು ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತನ್ನೇ ಮೊದಲು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.

ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅಪರಾಧದ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರಬಹುದು.

ಆದ್ದರಿಂದ, ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಮುಂದೆ ಮೊದಲು ದೂರು ದಾಖಲಿಸದೆ ನೇರವಾಗಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ದೂರನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.

ವಕೀಲರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 45ರ ಅನ್ವಯ

ವಕೀಲರ ಕಾಯ್ದೆ, 1961ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 45ರ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸಲು ಅರ್ಹತೆ ಇಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಥವಾ ಇತರ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮುಂದೆ ವಕೀಲರಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸಿದರೆ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಬಹುದು.

ಹೀಗಾಗಿ, ಎಐಬಿಇ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದೆ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಸೆಕ್ಷನ್ 45ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಗಣಿಸಿತು.

ಆದರೆ, ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 420ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಂಚನೆಯ ಅಪರಾಧ ಅಥವಾ ಇತರ ಅಪರಾಧಗಳು ನಡೆದಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಯು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕೆಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿತು.

ಅಂದರೆ, ಎಐಬಿಇ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿಯೂ ವಂಚನೆಯ ಅಪರಾಧ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಸಾಬೀತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಪರಾಧದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಂಶಗಳು ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿಂದ ಬಹಿರಂಗವಾಗಬೇಕು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಪುಗಳು

ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕೆಳಗಿನ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿತು:

1. ಎ.ಆರ್. ಅಂತುಲೇ ವಿರುದ್ಧ ರಾಮದಾಸ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ನಾಯಕ್, (1984) 2 SCC 500.

2. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಬಾರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ವಿರುದ್ಧ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, (1998) 4 SCC 409.

3. ಬಾರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ ಬೋನಿ ಫೋಯ್ ಲಾ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಇತರರು, (2023) 7 SCC 756.

4. ರಾಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ವಿರುದ್ಧ ಸುರೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್, 1992 MPLJ 650.

5. ಯೋಗೇಂದ್ರ ವಿರುದ್ಧ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರರು, 2026 SCC OnLine All 25632.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಬಾರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ ಬೋನಿ ಫೋಯ್ ಲಾ ಕಾಲೇಜು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಕೀಲರ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಕಾನೂನು ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಕೀಲರ ಅರ್ಹತೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿರುವುದನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪರಿಗಣಿಸಿತು.

2015ರ ವಕೀಲರ ವೃತ್ತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಪರಿಶೀಲನಾ ನಿಯಮಗಳು

ನ್ಯಾಯಾಲಯವು Certificate of Practice and Place of Practice (Verification) Rules, 2015ರ ನಿಯಮಗಳನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು.

ಈ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಕೀಲರ ವೃತ್ತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ಪರಿಶೀಲನೆ ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸದವರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದೆ.

ನಿಯಮ 20.4ರ ಪ್ರಕಾರ, ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸದ ವಕೀಲರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿತು. ಈ ನಿಯಮಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿಗೂ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.

ಇದರಿಂದಾಗಿ, ವಕೀಲರ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ವಕೀಲರ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಮೇಲಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿತು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಭಿಪ್ರಾಯ

ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕ್ರಮಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ಯಾರಾ 26ರಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆ:

ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ – ಎಂ. ಪ್ರಸನ್ನ ಕುಮಾರ್ ವಿರುದ್ಧ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಇತರರು, ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪಿಟಿಷನ್ ಸಂಖ್ಯೆ 633/2020, ದಿನಾಂಕ 17.10.2026, ಪ್ಯಾರಾ 26.

"The principle emerging from the decisions that disciplinary authority conferred upon the Bar Council cannot be assumed by a court merely because the conduct complained of relates to the legal profession. Equally, the existence of a disciplinary mechanism does not, by itself, extinguish the jurisdiction of a competent criminal court to examine conduct which independently satisfies the ingredients of a criminal offence."

ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಮೂಲಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು, ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರ ಎರಡೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾನೂನು ತತ್ವವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು

ವಕೀಲರಾಗಿ ನೋಂದಣಿಗೊಂಡು ಎಐಬಿಇ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದೆ ವೃತ್ತಿ ಮುಂದುವರಿಸುವವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು.

ಅದರಂತೆ, ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಲಾಯಿತು:

1. ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನೋಂದಣಿಗೊಂಡ ವಕೀಲರು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಐಬಿಇ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ಮುಂದುವರಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸೂಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು.

2. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಕೀಲರ ನೋಂದಣಿ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುವ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಡಿಜಿಟಲ್ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು.

3. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದಿದ್ದರೂ ವೃತ್ತಿ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿರುವ ವಕೀಲರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅಂತಹವರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.

4. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾದ ಕೂಡಲೇ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು.

5. ಅಗತ್ಯ ಅರ್ಹತೆ ಇಲ್ಲದೆ ವೃತ್ತಿ ಮುಂದುವರಿಸುವವರ ವಿರುದ್ಧ ತಕ್ಷಣ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.

6. ಸಮಗ್ರ ನೋಂದಣಿ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಭಾರತೀಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಎಐಬಿಇ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

7. ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಬೇಕು.

8. ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವಕೀಲರಿಗೆ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಅಥವಾ ಇತರ ಅಂಶಗಳ ಕುರಿತು ವಿವರಣೆ ನೀಡಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು.

9. ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವಕೀಲರು ತಮ್ಮ ಅರ್ಹತೆಯ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದಲ್ಲಿ, ಅವರ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕಿನ ಕುರಿತು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು.

10. ಈ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲು ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕು.

11. ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು 45 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅನುಪಾಲನಾ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು

ಅರ್ಜಿದಾರರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು.

ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಿರುದ್ಧದ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಮುಂದುವರಿಸಿ, ತನಿಖಾ ವರದಿಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪೊಲೀಸರು ಅನುಮತಿ ಪಡೆದರು.

ಅಲ್ಲದೆ, ಎಐಬಿಇ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದೆ ವೃತ್ತಿ ಮುಂದುವರಿಸುವವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅಗತ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುವಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ 30.11.2026ಕ್ಕೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ 31.10.2026ರ ಸುತ್ತೋಲೆ

ಮೇಲಿನ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತು 31.10.2026ರಂದು KSBC/2336/2026 ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುತ್ತೋಲೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ.

ಸುತ್ತೋಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ, 12.06.2010ರಂದು ಅಥವಾ ಆನಂತರ ವಕೀಲರಾಗಿ ನೋಂದಣಿಗೊಂಡು, ನೋಂದಣಿಯಾದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳೊಳಗೆ ಎಐಬಿಇ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದ ವಕೀಲರು ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗುವವರೆಗೆ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಅಂತಹ ವಕೀಲರು ತಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಕೆಳಗಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ:

- ಯಾವುದೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಾಗಿ ಹಾಜರಾಗುವುದು.

- ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮುಂದೆ ವಕೀಲರಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದು.

- ವಕಾಲತ್‌ನಾಮೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು.

- ತಮ್ಮನ್ನು ವಕೀಲರೆಂದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕ್ರಮ

ಸುತ್ತೋಲೆಯಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸದವರ ವಿರುದ್ಧ ವಕೀಲರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 45ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 319, 318 ಮತ್ತು 61ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದೆಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಮೇಲ್ಕಂಡ ಸೆಕ್ಷನ್‌ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಲು ಆಯಾ ಅಪರಾಧದ ಅಗತ್ಯ ಕಾನೂನು ಅಂಶಗಳು ಸಾಬೀತಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮೂಲ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ; ತನಿಖೆ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ವಕೀಲರ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ನೀಡಿರುವ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು

ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ವಕೀಲರ ಸಂಘಗಳು ಹೊಸ ಸದಸ್ಯತ್ವ ನೀಡುವಾಗ ಅಥವಾ ಸದಸ್ಯತ್ವ ನವೀಕರಿಸುವಾಗ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವಕೀಲರ ಎಐಬಿಇ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸುತ್ತೋಲೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಲ್ಲದೆ, ಸುತ್ತೋಲೆಯನ್ನು ಸಂಘದ ಸೂಚನಾ ಫಲಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸದ ವಕೀಲರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು 30 ದಿನಗಳೊಳಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ನಂತರ ವೃತ್ತಿ ಹಕ್ಕಿನ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ

ಎಐಬಿಇ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗುವ ವಕೀಲರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.

ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ಯಾರಾ 25ರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಭಾರತೀಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ 29.07.2026ರ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣದ ಪ್ರಕಾರ, ನಿಗದಿತ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದಿದ್ದರೆ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕು ಅಮಾನತುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿ ಅಗತ್ಯ ಔಪಚಾರಿಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಅಮಾನತು ಅಂತ್ಯಗೊಂಡು ವೃತ್ತಿ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಸದಾಗಿ ವಕೀಲರಾಗಿ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನೂ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಗಮನಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವಕೀಲರು ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನಿಂದ ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಅನುಪಾಲನಾ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಕೆ

ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಕುರಿತು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತು 30.11.2026ರಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಅನುಪಾಲನಾ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೀಡಿರುವ ಸುತ್ತೋಲೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕಾನೂನು ಮಹತ್ವ

ಈ ತೀರ್ಪು ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಲಾದ ಸುತ್ತೋಲೆಯು 2010ರ ನಂತರ ವಕೀಲರಾಗಿ ನೋಂದಣಿಗೊಂಡಿರುವ ಮತ್ತು ಎಐಬಿಇ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದಿರುವ ವಕೀಲರಿಗೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.

ವಕೀಲರಾಗಿ ನೋಂದಣಿ ಹೊಂದಿರುವುದಷ್ಟೇ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸಲು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅನ್ವಯವಾಗುವ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅಗತ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಔಪಚಾರಿಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಅದೇ ರೀತಿ, ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿದ್ದು, ಅರ್ಹತೆ ಇಲ್ಲದೆ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುವ ಕೃತ್ಯವು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೆ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಕ್ಕೂ ಅವಕಾಶವಿದೆ ಎಂಬುದು ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನು ತತ್ವವಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ, ಯಾವುದೇ ವಕೀಲರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಅವರ ನೋಂದಣಿ ದಿನಾಂಕ, ಅನ್ವಯವಾಗುವ ನಿಯಮಗಳು, ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿನಾಯಿತಿ ಅಥವಾ ಅವಧಿ ವಿಸ್ತರಣೆ, ವೃತ್ತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೂ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.