ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ

Aadhar Housing Finance Ltd. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮನ್ಪ್ರೀತ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಂಜೀತ್ ಕೌರ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರಿಗೆ ₹7,96,388 ಸಾಲ ನೀಡಿತ್ತು. ಸಾಲದ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ವಸತಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಅಡಮಾನ ಇಟ್ಟಿದ್ದರು.

ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿಸದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, 10.08.2019ರಂದು ಸಾಲದ ಖಾತೆಯನ್ನು ಅನುತ್ಪಾದಕ ಆಸ್ತಿ (NPA) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ, ಸಾರ್ಫೇಸಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 13(2)ರಡಿ ₹8,29,436 ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಸಾಲಗಾರರು ಹಣ ಪಾವತಿಸದ ಕಾರಣ, ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯು ಆಸ್ತಿಯ ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡೆಯಲು ಸೆಕ್ಷನ್ 14ರಡಿ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿತ್ತು.

ಈ ನಡುವೆ, ಅಡಮಾನವಿಟ್ಟಿದ್ದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು 13.12.2019ರಂದು ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನೋಂದಾಯಿತ ಮಾರಾಟ ಪತ್ರದ ಮೂಲಕ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣ ನೀಡಿ, 06.09.2021ರಂದು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಯು ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರು.

ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು.

ಪಕ್ಷಕಾರರ ವಾದಗಳು

ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರ ವಕೀಲರು, ಸೆಕ್ಷನ್ 14ರಡಿ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗೆ ನೀಡಿರುವ ಅಧಿಕಾರವು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದ್ದು, ವಿವಾದಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರವಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.

ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ಮಾರಾಟವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಡಮಾನ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಭದ್ರತಾ ಹಕ್ಕು ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ (DRT) ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.

ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಮೂರನೇ ಖರೀದಿದಾರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಪರ ವಕೀಲರು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಯ ಆದೇಶವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿದರು.

ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಅಭಿಪ್ರಾಯ

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅಮಿತೇಂದ್ರ ಕಿಶೋರ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು, ಸೆಕ್ಷನ್ 14ರಡಿ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಯ ಅಧಿಕಾರವು ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.

ಈ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವಾಗ ಸಾಲದಾತ ಮತ್ತು ಸಾಲಗಾರರ ನಡುವಿನ ವಿವಾದಗಳು ಅಥವಾ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ನಿರ್ಧರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.

ಇಂತಹ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಾರ್ಫೇಸಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 17ರಡಿ ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.

ಈ ನಿಲುವಿಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ R.D. Jain & Co. v. Capital First Ltd. ಮತ್ತು Balkrishna Rama Tarle v. Phoenix ARC (P) Ltd. ಪ್ರಕರಣಗಳ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿತು.

ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಉಲ್ಲೇಖ

R.D. Jain & Co. ಪ್ರಕರಣದ ತತ್ವವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ಯಾರಾ 12ರಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆ:

"The role of the District Magistrate under Section 14 is ministerial in nature. The legal position in this regard stands settled by the Hon’ble Supreme Court in R.D. Jain & Co. (supra), wherein it has been reiterated that the proceedings under Section 14 do not involve an adjudicatory process with respect to the objections or disputes raised by the borrower against the secured creditor."

ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಮಹತ್ವ

ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಯು ಸೆಕ್ಷನ್ 14ರಡಿ ಕೇವಲ ಕಾನೂನಿನ ಅಗತ್ಯ ಷರತ್ತುಗಳು ಪಾಲನೆಯಾಗಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಆಸ್ತಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷಕಾರರ ನಡುವಿನ ವಿವಾದಗಳ ಕುರಿತು ತೀರ್ಪು ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಅವರಿಗೆ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು

ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಯು ತನ್ನ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ವಿವಾದವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿರುವುದರಿಂದ, 06.09.2021ರ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು.

ಅಲ್ಲದೆ, ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಹೊಸದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವಂತೆ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು. ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರಿಗೆ ವಿಚಾರಣೆಯ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ಪ್ರತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಸೂಕ್ತ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿತು.

ಪ್ರಕರಣ: Aadhar Housing Finance Ltd. v. Manpreet Singh

ಪ್ರಕರಣ ಸಂಖ್ಯೆ: WPC No. 4952 of 2021

ನ್ಯಾಯಾಲಯ: ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ಹೈಕೋರ್ಟ್

ತೀರ್ಪಿನ ದಿನಾಂಕ: 29.10.2026