ಪ್ರಕರಣದ ವಿವರ

ಗುಜರಾತ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಮೂಲ್ ಚಂದ್ ತ್ಯಾಗಿ ಅವರಿದ್ದ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಜಿಗ್ನಾಬೆನ್ ವಿರುದ್ಧ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಈ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ. R/Special Criminal Application No. 16022 of 2026 ಅನ್ನು 06.11.2026ರಂದು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ

26 ಮತ್ತು 30 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ದಂಪತಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವತಂತ್ರ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದು, ಗುಜರಾತ್ ವಿವಾಹ ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2006ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿದ್ದರು.

ಈ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ದಾಖಲಾದ ದೂರಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪೊಲೀಸರು ತಮ್ಮನ್ನು ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ದಂಪತಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ವಿವಾಹದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ಬಂಧಿಸಿ ನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನೂ ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರ ವಕೀಲರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದರು.

ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಾದ

ಇಬ್ಬರೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಯಸ್ಕರಾಗಿದ್ದು, ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಂದ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಬಾರದು ಮತ್ತು ಕಿರುಕುಳ ನೀಡದಂತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರ ವಕೀಲರು ಕೋರಿದರು.

ಇದಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ Lata Singh v. State of U.P. ಮತ್ತು Shakti Vahini v. Union of India ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು.

ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ

ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಜನ್ಮದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಇಬ್ಬರೂ ವಯಸ್ಕರಾಗಿರುವುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು. ವಿವಾಹ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ 26.10.2026ರಂದು ವಿವಾಹ ನೆರವೇರಿದ್ದು, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿತು.

ವಯಸ್ಕರು ತಮ್ಮ ಸ್ವತಂತ್ರ ಇಚ್ಛೆ ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಂದ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದರೆ, ತಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆಯಂತೆ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆದೇಶ

ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತನ್ನ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ:

"Therefore, both the petitioners are major. They can get married as per their own will and wish. The marriage certificate placed on record would show that both the petitioners got married on 26.10.2026 and the marriage is duly registered with the competent authority. In view of the fact that both the petitioners are major and have solemnized their marriage out of their own free will and consent, they have a right to lead their lives as per their own choice."

— ಗುಜರಾತ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್, Jignaben D/o Udeshibhai Chaudhri v. State of Gujarat, ಪ್ಯಾರಾ 6.

ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಮೂಲಕ ವಯಸ್ಕರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.

ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ Lata Singh ಮತ್ತು Shakti Vahini ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿನ ಕಾನೂನು ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಅರ್ಜಿದಾರರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಬಾರದು ಮತ್ತು ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು.