ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
M/s Hoysala Projects Private Limited v. Khalid Sahel & Ors. ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಕೇರಳದ ತ್ರಿಕ್ಕಕ್ಕರ ಪುರಸಭೆಯು Hoysala EVM ವಸತಿ ಯೋಜನೆಗೆ 10.05.2023ರಂದು Occupancy Certificate (OC) ನೀಡಿತ್ತು.
ಆದರೆ, ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು (Common Areas) ನಿವಾಸಿಗಳ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿಲ್ಲ, ಕೆಲವು ಮನೆ ಖರೀದಿದಾರರಿಗೆ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಮಾರಾಟ ಪತ್ರಗಳನ್ನು (Sale Deeds) ನೋಂದಾಯಿಸಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾಧೀನ ಹಸ್ತಾಂತರದಲ್ಲಿನ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಬಡ್ಡಿ ಪಾವತಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮನೆ ಖರೀದಿದಾರರು ಆರೋಪಿಸಿ ಕೇರಳ ರೇರಾ (K-RERA) ಮುಂದೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.
ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ
07.08.2025ರಂದು ರೇರಾ, Occupancy Certificate ನೀಡಿರುವುದರಿಂದ ಕಟ್ಟಡ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇತರ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತ್ತು.
ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಮನೆ ಖರೀದಿದಾರರು ಕೇರಳ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯನ್ನು (REAT) ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದರು. 30.07.2026ರಂದು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯು, ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡದೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿರುವುದನ್ನು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ದೂರುಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ರೇರಾಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತ್ತು.
ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಬಿಲ್ಡರ್ ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತು.
ಪಕ್ಷಗಳ ವಾದಗಳು
ಬಿಲ್ಡರ್ ಪರವಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಸಭೆಯು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ Occupancy Certificate ನೀಡಿರುವುದರಿಂದ ಕಟ್ಟಡವು ಅನುಮೋದಿತ ಕಟ್ಟಡ ನಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪರವಾನಗಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ರೇರಾ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಲಾಯಿತು.
ಮನೆ ಖರೀದಿದಾರರ ಪರವಾಗಿ, Occupancy Certificate ನೀಡಿರುವುದಷ್ಟೇ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಬಿಲ್ಡರ್ ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದಂತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹಸ್ತಾಂತರ, ಮಾರಾಟ ಪತ್ರಗಳ ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಬಾಕಿ ಇರುವುದರಿಂದ ರೇರಾ ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ವಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ವಂಚನೆಯ ಮೂಲಕ ಪಡೆದಿರುವುದಾಗಿಯೂ ಆರೋಪಿಸಲಾಯಿತು.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ನಿಯಾಸ್ ಸಿ.ಪಿ. ಅವರು, Kerala Municipality Building Rules, 2019ರ ನಿಯಮ 20(3) ಹಾಗೂ RERA ಕಾಯ್ದೆ, 2016ರ ಸಂಬಂಧಿತ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು.
ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣವು ಅನುಮೋದಿತ ನಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪರವಾನಗಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆಯೇ ಹಾಗೂ ಕಟ್ಟಡವು ವಾಸಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಸಭೆಯ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿತು.
ಆದರೆ, ಬಿಲ್ಡರ್ ಮನೆ ಖರೀದಿದಾರರ ಕಡೆಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾನೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ರೇರಾಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು RERA ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 11(4)(b), 17, 18, 14(3), 11(5) ಮತ್ತು 31ನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿತು. ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಪಡೆಯುವುದು, ಮಾಲೀಕತ್ವ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹಸ್ತಾಂತರ, ಸ್ವಾಧೀನ ಹಸ್ತಾಂತರದ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಬಡ್ಡಿ, ಕಟ್ಟಡದ ದೋಷಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ, ಹಂಚಿಕೆ ರದ್ದತಿ ಹಾಗೂ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.
Occupancy Certificate ಮತ್ತು RERA ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
ಕಟ್ಟಡ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡವು ಅನುಮೋದಿತ ನಕ್ಷೆಯಂತೆ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡು ವಾಸಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದೇ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಮಾನದಂಡವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, RERA ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಡರ್ ಮನೆ ಖರೀದಿದಾರರ ಕಡೆಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾನೆಯೇ ಎಂಬುದೂ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವಿವರಿಸಿತು.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅಭಿಪ್ರಾಯ
ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನ 18ನೇ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್ನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆ:
"Completion therefore carries two meanings. Under the Building Rules, it means that the building is complete as per the permit, which the Occupancy Certificate settles. Under the RERA Act, it also takes in whether the promoter has done all that the Act requires of him towards the allottees, which the certificate does not settle."
ಅಂದರೆ, Occupancy Certificate ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ನಿಯಮಬದ್ಧ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಮನೆ ಖರೀದಿದಾರರ ಕಡೆಗೆ ಬಿಲ್ಡರ್ ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅದು ದೃಢಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಇದಲ್ಲದೆ, Occupancy Certificate ಅನ್ನು ವಂಚನೆಯಿಂದ ಪಡೆದಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ನೀಡಿದ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನಿನಡಿ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮೂಲಕವೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬೇಕು. ವಂಚನೆಯ ಆರೋಪವೊಂದರಿಂದ ರೇರಾದ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.
ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು
18.11.2026ರಂದು ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಆದೇಶವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿತು.
ರೇರಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು Occupancy Certificate ನ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಕಟ್ಟಡವು ಅನುಮೋದಿತ ಪರವಾನಗಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆಯೇ ಮತ್ತು ವಾಸಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು.
ಆದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹಸ್ತಾಂತರ, ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಹಂಚಿಕೆ, ಮಾರಾಟ ಪತ್ರಗಳ ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ವಿಳಂಬದ ಬಡ್ಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ RERA ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಬರುವ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ರೇರಾ ಮುಂದುವರಿದು ವಿಚಾರಿಸಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಆದೇಶಿಸಿತು.
ಪ್ರಕರಣ: M/s Hoysala Projects Private Limited & Ors. v. Khalid Sahel & Ors.
ನ್ಯಾಯಾಲಯ: ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ: Mohammed Nias C.P.
ದಿನಾಂಕ: 18 ನವೆಂಬರ್ 2026
ಪ್ರಕರಣ ಸಂಖ್ಯೆ: MSA Nos. 80–113 and 115 of 2026
ನ್ಯಾಯತೀರ್ಪಿನ ಉಲ್ಲೇಖ: 2026:KER:87661






