ಪರಿಚಯ
ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಡಿಎನ್‌ಎ ಕೇವಲ ದೇಹದ ಒಂದು ಜೈವಿಕ ಘಟಕವಲ್ಲ. ಅದು ಅವರ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಆನುವಂಶಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬಲ್ಲದು. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು, ಆನುವಂಶಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ, ವಂಶಾವಳಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಪರಾಧ ತನಿಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಎನ್‌ಎ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ಮಾಹಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಯಾರಿಗೆ ಯಾವ ಹಕ್ಕುಗಳಿವೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಡಿಎನ್‌ಎಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು ಇದೆಯೇ? ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಜೈವಿಕ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆ ಅಥವಾ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಳಸಬಹುದೇ? ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಅವರ ಆನುವಂಶಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವೇ?
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವಾಗ ಆಸ್ತಿ ಕಾನೂನು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕು, ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ವತ್ತಿನ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಅಪರಾಧ ತನಿಖೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಡಾ. ರಾಘವೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಚೌಧರಿ ಅವರು LiveLawನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಲೇಖನವು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಜಾನ್ ಮೂರ್ ಪ್ರಕರಣ: ಡಿಎನ್‌ಎಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಕ್ಕು
1980ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಮೂರ್ ಎಂಬವರಿಗೆ ರಕ್ತದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ಒಂದು ವಿಧವಾದ ಹೇಯರಿ ಸೆಲ್ ಲ್ಯೂಕೇಮಿಯಾ (Hairy-cell leukaemia) ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಅವರ ಗುಲ್ಮವನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು.
ನಂತರ ಅವರ ಗುಲ್ಮದಿಂದ ಪಡೆದ ಕೆಲವು ಕೋಶಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೌಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಕೋಶಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಗಣನೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದರೂ, ತಮ್ಮ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಮೂರ್ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಪ್ರಕರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿತ್ತು.
ಈ ವಿವಾದವು Moore v. Regents of the University of California (1990) ಪ್ರಕರಣವಾಗಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ಬಂದಿತು.
ವೈದ್ಯರು ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ವಿಶ್ವಾಸದ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮೂರ್ ಅವರು ಕಾನೂನು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕೋರಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಗಣಿಸಿತು. ಆದರೆ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ಕೋಶಗಳ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು ಇದೆ ಎಂಬ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರು ಹೂಡಿದ್ದ ದಾವೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಈ ತೀರ್ಪು ಮಾನವ ದೇಹದಿಂದ ಪಡೆದ ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಂದ ಲಾಭ ಗಳಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಇದು ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪು. ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ಕಾನೂನಿನ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡುವಾಗ ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಶಾಸನಗಳನ್ನೇ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಭಾರತದ ಆಸ್ತಿ ಕಾನೂನು ಡಿಎನ್‌ಎಗೆ ಯಾವ ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತದೆ?
ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೇಹದಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದ ಜೈವಿಕ ಮಾದರಿಯ ಮೇಲೆ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು ಇದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಲು ಆಸ್ತಿ ಕಾನೂನನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ ಮಾನವ ದೇಹದ ಕೋಶಗಳು, ಜೀನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಆನುವಂಶಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಚರ ಅಥವಾ ಸ್ಥಿರ ಆಸ್ತಿಯಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ.
ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1882 ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಸ್ತಿಯ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನು. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೇಹದಿಂದ ಪಡೆದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೋಶ ಅಥವಾ ಜೈವಿಕ ಮಾದರಿಯ ಮೇಲೂ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಅದೇ ರೀತಿ, ಜೈವಿಕ ಮಾದರಿಯನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲು ನೀಡಿರುವುದರಿಂದ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾದರಿಯನ್ನು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಯಾವ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಅವರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಏನು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾನೂನು ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಜೈವಿಕ ಮಾದರಿಯ ಭೌತಿಕ ಸ್ವಾಮ್ಯ, ಅದರಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ ಆನುವಂಶಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಮೇಲಿನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ವತ್ತಿನ ಹಕ್ಕುಗಳು ಒಂದೇ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲ.
ಈ ಮೂರನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಪೇಟೆಂಟ್ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಜೀನ್‌ಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಪೇಟೆಂಟ್ ಕಾಯ್ದೆ, 1970ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಪೇಟೆಂಟ್ ನೀಡುವ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 3ರಲ್ಲಿ ಪೇಟೆಂಟ್ ನೀಡಲಾಗದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿವೆ.
ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಸೆಕ್ಷನ್ 3(b) ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ನೈತಿಕತೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಕೆಲವು ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಸೆಕ್ಷನ್ 3(j) ಸಸ್ಯಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ; ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸುವುದೂ ಈ ವಿಧಾನದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಈ ಸೆಕ್ಷನ್‌ಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದರಿಂದ ಮಾನವ ಡಿಎನ್‌ಎಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆವಿಷ್ಕಾರವೂ ಪೇಟೆಂಟ್ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹವಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅರ್ಹವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಸ್ವರೂಪ, ಅದು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುವೇ ಅಥವಾ ಮಾನವ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಹಾರವೇ, ಮತ್ತು ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಕಾನೂನು ಮಾನದಂಡಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.
ಅಮೆರಿಕದ Association for Molecular Pathology v. Myriad Genetics (2013) ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಡಿಎನ್‌ಎ ಅನುಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿರುವುದಷ್ಟರಿಂದ ಅವು ಪೇಟೆಂಟ್ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು.
ಆದರೆ ಅಮೆರಿಕದ ಈ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಭಾರತದ ಪೇಟೆಂಟ್ ಕಾನೂನಿನ ಅಂತಿಮ ಉತ್ತರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ತೀರ್ಪುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಆನುವಂಶಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆ ಅಥವಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಲಾಭ ದೊರೆತರೆ, ಆ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಕ್ಕು ಇದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾನೂನು ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಡಿಎನ್‌ಎಯ ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪೇಟೆಂಟ್ ಅಥವಾ ರಾಯಧನದ ಹಕ್ಕು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2023ರ ಪಾತ್ರ
ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2023 (Digital Personal Data Protection Act, 2023) ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶದ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸನವಾಗಿದೆ.
ಈ ಕಾಯ್ದೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸುವ ಅಗತ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನು ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆನುವಂಶಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಆ ಮಾಹಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು ನೀಡುವುದು ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಷಯಗಳು.
ಡಿಎನ್‌ಎ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆರೋಗ್ಯದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು, ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆಯಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂತಹ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅದನ್ನು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತವೆ, ಯಾರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನಿಯಮಗಳು, 2025 ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಸೂಚಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಎಲ್ಲ ವಿಧಿಗಳು ಒಂದೇ ದಿನದಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ; ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಧಿಗಳಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಡಿಎನ್‌ಎ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಯಾವ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಾಗ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಧಿಯ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಡಿಎನ್‌ಎ ದತ್ತಾಂಶಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ರಕ್ಷಣೆಯೇ ಇದೆ, ಅದರ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ ಯಾವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಯಾವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಕಾನೂನು ಪಠ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
ಇಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಾಮಾನ್ಯ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನಿಯಮಾವಳಿ (GDPR) ಒಂದು ಹೋಲಿಕೆಯ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅದರ ಅನುಚ್ಛೇದ 9 ಆನುವಂಶಿಕ ದತ್ತಾಂಶಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವಿದೇಶಿ ಕಾನೂನಿನ ರಕ್ಷಣೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಈಗಾಗಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಅಪರಾಧ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಡಿಎನ್‌ಎ ಸಂಗ್ರಹಣೆ
ಅಪರಾಧ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಡಿಎನ್‌ಎ ಪ್ರೊಫೈಲಿಂಗ್ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ತನಿಖೆಯ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕಿನ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರೊಸೀಜರ್ (ಐಡೆಂಟಿಫಿಕೇಶನ್) ಕಾಯ್ದೆ, 2022 (Criminal Procedure (Identification) Act, 2022) ಕೆಲವು ವರ್ಗದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿನ ಮಾಪನಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು, ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವ “ಮಾಪನಗಳು” ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಜೈವಿಕ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 4ರ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಮಾಪನಗಳ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 75 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಥವಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿನಾಯಿತಿಯಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾಗದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾಪನಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಅವರು ವಿಚಾರಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡರೆ, ಆರೋಪದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡರೆ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಕಾನೂನು ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ ನಂತರ ಖುಲಾಸೆಗೊಂಡರೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಥವಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಲಿಖಿತ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಬೇರೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡದ ಹೊರತು ಆ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಸೆಕ್ಷನ್ 4(2) ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ದಾಖಲೆ ನಾಶಪಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ಖುಲಾಸೆಯಾದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಅಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
ಆದರೂ, ಆನುವಂಶಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಅದರ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಪ್ರವೇಶದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅನಧಿಕೃತ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕುರಿತು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ರಕ್ಷಣೆ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಪು K.S. Puttaswamy v. Union of India (2017). ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕು ಸಂವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು.
ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಮಹತ್ವವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಖಾಸಗಿ ಜೀವನ, ದೇಹದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕುರಿತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಲ ನೀಡಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಇದೆ.
ಡಿಎನ್‌ಎ ದತ್ತಾಂಶವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಅದನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಬಳಸುವುದು ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಬಹುದು.
ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಡಿಎನ್‌ಎ ಪರೀಕ್ಷೆಯೂ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯೂ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಅಸಂವಿಧಾನಿಕವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಕಾನೂನು ಆಧಾರವಿದೆಯೇ, ಅದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆಯೇ, ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಮವು ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆಯೇ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಗಳಿವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಅಪರಾಧ ತನಿಖೆಗಾಗಿ ಡಿಎನ್‌ಎ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕಿನ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಂಗವು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾನೂನು ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೀಡಿರುವ ತೀರ್ಪು ಮತ್ತು ಲೇಖಕರ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಡಿಎನ್‌ಎ ದತ್ತಾಂಶದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಮಹತ್ವ
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ರಕ್ತದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ನಂತರ ಔಷಧ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಬಳಸುವುದು, ವಂಶಾವಳಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ಪಡೆದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬೇರೆ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ಸಂಶೋಧನಾ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಳಸುವುದು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂದರ್ಭಗಳಾಗಿವೆ.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಸ್ವರೂಪ, ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡುವ ಮೊದಲು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಮಾಹಿತಿ, ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
ಒಂದು ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಿದ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಳಕೆಗಳಿಗೂ ಅನಿಯಮಿತ ಅನುಮತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಬಳಕೆಯೂ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂಬಂಧಿತ ಒಪ್ಪಂದಗಳು, ಸಂಶೋಧನಾ ನೈತಿಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು, ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಇತರ ಕಾನೂನುಗಳೇ ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗುತ್ತವೆ.
ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಆನುವಂಶಿಕ ಮಾಹಿತಿಯಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭ ಗಳಿಸಿದರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ಪಾಲು ನೀಡಬೇಕೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾನೂನಿನಡಿ ಅಂತಹ ಪಾಲಿನ ಹಕ್ಕು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಒಪ್ಪಿಗೆ, ಮಾಹಿತಿಯ ಬಳಕೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ದತ್ತಾಂಶದ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಲಾಭದ ಹಂಚಿಕೆ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕಾನೂನು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಭವಿಷ್ಯದ ನೀತಿ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯವಾಗಬಹುದು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆನುವಂಶಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅಗತ್ಯ
ಆನುವಂಶಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ವಿಶೇಷ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಶಾಸನಮಂಡಳಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು.
ಅಂತಹ ಚೌಕಟ್ಟು ರೂಪುಗೊಂಡರೆ, ಕೆಳಗಿನ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ನೀಡಬಹುದು:
ಆನುವಂಶಿಕ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಬಳಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸುವುದು.
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಯ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು.
ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಳಸುವಾಗ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು.
ಅಪರಾಧ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಡಿಎನ್‌ಎ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರವೇಶ, ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ನಾಶಪಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.
ಆನುವಂಶಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉದ್ಯೋಗ ಅಥವಾ ವಿಮೆಯಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಾಯದ ತಾರತಮ್ಯ ಉಂಟಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸೂಕ್ತ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು.
ಸಂಶೋಧನೆ ಅಥವಾ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಪಾಲು ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು.
ಇವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಈಗಾಗಲೇ ಖಚಿತಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಹಕ್ಕುಗಳೆಂದು ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಆನುವಂಶಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ನೀತಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳಾಗಿವೆ.
ತೀರ್ಮಾನ
ಡಿಎನ್‌ಎಯನ್ನು ಕೇವಲ ಆಸ್ತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅದರ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಕಾನೂನು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಜೈವಿಕ ಮಾದರಿಯ ಸ್ವಾಮ್ಯ, ಅದರಿಂದ ಪಡೆದ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಳಕೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ವತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಕಾನೂನು ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕು, ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2023, ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರೊಸೀಜರ್ (ಐಡೆಂಟಿಫಿಕೇಶನ್) ಕಾಯ್ದೆ, 2022 ಮತ್ತು ಪೇಟೆಂಟ್ ಕಾಯ್ದೆ, 1970 ಈ ಚರ್ಚೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನು ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಈ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದರೂ ಆನುವಂಶಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಕ್ಕು, ಅದರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಲಾಭದ ಹಂಚಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಒಂದೇ ಸರಳ ಉತ್ತರ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆನುವಂಶಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಯಾರು, ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ, ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಮತ್ತು ಯಾವ ಷರತ್ತುಗಳಡಿ ಬಳಸಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ನೀಡುವ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
