ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಈ ತೀರ್ಪು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ (Ancestral Property) ಕುರಿತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇರುವ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಅಜ್ಜನಿಗೆ ಸೇರಿದ 1,811 ಚದರ ಅಡಿ ಜಮೀನಿನ ಕುರಿತು 1993ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮಗಳು ವಿಭಜನಾ ದಾವೆ (Partition Suit) ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. 1994ರ ರಾಜಿ ಡಿಕ್ರಿ (Compromise Decree) ಮೂಲಕ ಆಸ್ತಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಮೊಮ್ಮಗನ ತಂದೆಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. 1994ರ ಜನವರಿ 6ರಂದು ಜನಿಸಿದ್ದ ಮೊಮ್ಮಗ, ತನಗೆ ಜನ್ಮಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಪಾಲು ಇದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿ 1997ರಲ್ಲಿ ವಿಭಜನಾ ದಾವೆ ಹೂಡಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಆತನ ತಂದೆ 1997ರಲ್ಲೇ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಇಬ್ಬರು ಖರೀದಿದಾರರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮೊಮ್ಮಗನ ಪರವಾಗಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಡಿಕ್ರಿ ನೀಡಿತ್ತು. ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅದನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಮೊಮ್ಮಗ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದನು.
ಮೊಮ್ಮಗನ ವಾದ
ಅಜ್ಜನ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತಂದೆಗೆ ಬಂದ ಪಾಲು ಜಂಟಿ ಕುಟುಂಬದ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿಯೇ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ತಾನು ಜನ್ಮದಿಂದಲೇ ಸಹಪಾಲುದಾರನಾಗಿದ್ದೇನೆ (Coparcener) ಎಂದು ಮೊಮ್ಮಗ ವಾದಿಸಿದ್ದನು. ತಂದೆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅವಶ್ಯಕತೆ (Legal Necessity) ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದ್ದನು.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ, 1956ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 8ರ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಂದೂ ಪುರುಷನು ವಿಲ್ ಮಾಡದೆ ಮೃತಪಟ್ಟಾಗ ಆತನ ಆಸ್ತಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ (Class I Heirs) ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಮೂಲಕ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ಮಗನ ಮಗನಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಾರಸುದಾರಿಕೆಯ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ತಂದೆಗೆ ಸೆಕ್ಷನ್ 8ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಗನಿಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಜನ್ಮಸಿದ್ಧ ಹಕ್ಕು ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜನ ಆಸ್ತಿ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾದ ನಂತರ, ರಾಜಿ ಡಿಕ್ರಿಯ ಮೂಲಕ ತಂದೆಗೆ ಬಂದ ಪಾಲು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿಯಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ಅವರ ಮಗನ ಪಾಲಿಗೆ ಸಹಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಆಸ್ತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.
ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನ 41ನೇ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್ನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆ:
“Finally, in view of the general rule of succession in the case of property of a male dying intestate, under the provisions of Chapter II of the Hindu Succession Act, 1956, the property of N. Ramakrishnan (grandfather of the appellant) devolved upon the Class I heirs in the order of succession specified therein, and they shall take the property simultaneously to the exclusion of all other heirs. With the partition decree, the property of N. Ramachandran falling in the share of the father of the appellant became his exclusive property in his individual capacity and cannot be said to be coparcenary.”
ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಮೂಲಕ, ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ತಂದೆಗೆ ಬಂದ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಸಹಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಆಸ್ತಿಯ ನಡುವಿನ ಕಾನೂನು ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಹಕ್ಕು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದಾಗಿಲ್ಲ
1956ರ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲು ಮಿತಾಕ್ಷರ ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನಿನಡಿ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತವಾಗಿ ಬಂದ ಕೆಲವು ಆಸ್ತಿಗಳು ಸಹಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು. ಹಾಗೆಯೇ, ಈಗಾಗಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸಹಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ 2005ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ನಂತರ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಗಂಡುಮಕ್ಕಳಂತೆಯೇ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳಿವೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಜಂಟಿ ಕುಟುಂಬದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯವಾಗಬಹುದು.
ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಸ್ತಿಯ ಹಿಂದಿನ ಮಾಲೀಕತ್ವ, ವಾರಸುದಾರಿಕೆಯ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ವಿಭಜನೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಆಗಸ್ಟಿನ್ ಜಾರ್ಜ್ ಮಸಿಹ್ ಮತ್ತು ಸುನೀತಾ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠವು ಮೊಮ್ಮಗನ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು.
ಪ್ರಕರಣ: J. Rajesh (Minor) v. M. Kumaran (Dead) Thr. LRs. & Ors.
ನ್ಯಾಯಾಲಯ: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ
ದಿನಾಂಕ: 6 ನವೆಂಬರ್ 2026
ಉಲ್ಲೇಖ: 2026 INSC 1208






